MIỀN ĐẤT KHÔNG AI QUA

Cù Lao Dung không phải nơi người ta chọn để sống. Người ta chọn nơi đó để biến mất.

Nằm giữa dòng sông Hậu đục ngầu phù sa, cù lao này là một dải đất hẹp bị nước vây bốn phía, cách biệt hoàn toàn với đất liền. Những năm đầu thập niên 1980, chưa có cầu, chưa có điện, chưa có đường nhựa. Muốn vào phải đi xuồng, muốn ra cũng phải đi xuồng. Địa hình trắc trở đến mức ngay cả công an huyện Long Phú muốn tiếp cận một số khu vực cũng phải vượt 4 con kênh và 3 đoạn đường rừng. Dân cư thưa thớt. Nhà cửa lác đác. Và sâu trong lòng cù lao, những cánh rừng dừa nước trải dài không dứt — tối tăm, ẩm ướt, và im lặng đến rùng rợn.

Rạch Sậy là phần hoang vu nhất của vùng đất hoang vu đó. Không một bóng người. Không một căn nhà. Chỉ có lau sậy, dừa nước, và tiếng nước chảy ri rỉ dưới lớp bùn lầy. Đó là nơi không ai tự nguyện đến — trừ những kẻ muốn giấu đi thứ gì đó mà không muốn ai tìm thấy.

Việt Nam năm 1986 là một đất nước đang vật lộn với chính mình.

Mười một năm sau ngày thống nhất, đời sống vẫn còn chồng chất khó khăn. Nền kinh tế bao cấp siết chặt, hàng hóa khan hiếm, lương thực không đủ dùng. Ở những vùng nông thôn miền Tây, người nông dân làm quần quật quanh năm mà vẫn thiếu ăn thiếu mặc. Tương lai không rõ hình thù. Và với không ít người, câu hỏi không còn là làm sao sống tốt hơn — mà là liệu có nên ở lại không.

Phong trào vượt biên lan ra khắp miền Nam như một cơn sóng ngầm. Người ta bán nhà, bán vàng, gom hết tiền bạc dành dụm cả đời để đặt cược vào một chuyến đi không ai chắc sẽ tới bến. Họ nghe kể về những người thành công — đã đặt chân được đến Malaysia, Philippines, Indonesia, rồi từ đó sang Mỹ, sang Pháp, sang Úc, bắt đầu lại từ đầu. Những tấm ảnh gửi về, những lá thư kể chuyện cuộc sống bên kia — dù chỉ là những mảnh ghép không đầy đủ, vẫn đủ sức biến giấc mơ thành quyết tâm.

Cù Lao Dung là điểm nóng. Vị trí địa lý thuận lợi cho việc tiếp cận biển rộng mà không qua quá nhiều trạm kiểm soát. Những kẻ làm nghề "dẫn đường" — tức là nhận tiền, nhận vàng và hứa hẹn đưa người ra khơi — không thiếu. Có những tên làm ăn thật sự, dù là phi pháp. Và có những tên chưa bao giờ có ý định đưa ai đến đâu cả.

Nhóm 9 người không biết mình đang bước vào câu chuyện nào khi họ liên hệ với đường dây của Huỳnh Văn Hải.